ترک خوردن پیستون یکی از مخربترین و هزینهبرترین عیوب در موتورهای دیزلی سنگین است؛ موضوعی که بیتوجهی به آن میتواند منجر به خواب طولانی مدت موتور، اختلال در پروژه یا حتی تحمیل هزینههای سنگین تعویض کامل شود. شناخت دقیق علل این پدیده و انتخاب راهکارهای مهندسی، گامی حیاتی در افزایش طول عمر و قابلیت اطمینان موتورها به شمار میرود.
پیستونهای دیزل معمولاً در نقاطی چون شیار رینگ، تکیهگاه پین، تاج و دامن دچار ترک میشوند.
این الگوها به مهندسین سرنخ میدهد که علتیابی دقیقی انجام دهند.
۱. بارگذاری حرارتی و دمای بیشینه
دمای بالای گاز احتراقی (بهویژه در موتورهای Overload) و عدم انتقال حرارت مطلوب باعث ایجاد تنش حرارتی و سرانجام ترک میشود.
۲. ناپایداری احتراق و ضربههای مکانیکی
احتراق ناقص (بهویژه در سوختهای غیراستاندارد یا تنظیم نبودن سیستم پاشش) فشارهای آنی را افزایش داده و به تاج و شیارهای پیستون شوک وارد میکند.
۳. عیوب در متریال پایه و ریختهگری
وجود ناخالصی یا میکروخلل در ساخت (بهخصوص در پیستونهای غیراصل یا ریختهگری غیراستاندارد) محلهای مستعد ترک ایجاد میکند.
۴. عدم تطابق تلورانس و مونتاژ غیراصولی
استفاده از رینگهای غیراستاندارد، تراش غیردقیق، یا لقی نامناسب محور پیستون، قابلیت الاستیسیته را مختل و تمرکز تنش موضعی را بالا میبرد.
۵. سایش و ضعف در سیستم روغنکاری
کمبود یا آلودگی روغن، باعث افزایش اصطکاک و در نتیجه گرمایش بیش از حد و در نهایت ترکخوردگی میشود.
الف ـ ارزیابی دقیق علت بازرسی
ب ـ انتخاب متریال و ساختار بهینه
در موتورهای پرقدرت توصیه استفاده از پیستون دو قسمتی (تاج فولادی و دامن آلومینیومی/چدنی) است که مقاومت حرارتی و مکانیکی بالاتری دارد.
ج ـ بهبود فرآیند ماشینکاری و مونتاژ
موردکاوی صنعتی
در یکی از پروژههای تعمیراتی صنایع دریایی، تعویض پیستون با نمونه دو قسمتی و تحلیل دقیق شرایط کارکرد، موجب کاهش ۷۰٪ی رخداد ترک در بازه یکساله شد. استفاده از مواد استاندارد و کنترل دقیق لقی، نقشی کلیدی داشت.
در این شرایط، تنها ساخت تخصصی براساس نمونه یا نقشه میتواند دوام و عملکرد قابل اتکا را تضمین کند.
ترک پیستون حاصل برهمکنش فنی بین بار حرارتی، کیفیت متریال، فرآیند ماشینکاری و شرایط نصب است. لذا صرف تعویض قطعه یا تعمیر بازارمحور، تنها درمان موضعی خواهد بود. تحلیل علت، انتخاب راهکار مهندسی و استفاده از قطعات تخصصی، رمز افزایش قابلیت اطمینان، کاهش توقف و صرفهجویی اقتصادی در موتورهای سنگین است.
در صورت نیاز به بررسی ترک پیستون، تولید نمونه سفارشی یا ارسال نقشه و مستندات، اطلاعات خود را از طریق فرم تماس وبسایت ارسال نمایید. کارشناسان واحد فنی دریاگستر اسپانه ظرف مدت کوتاهی با شما تماس میگیرند و بهترین راهکار مهندسی را متناسب با پروژهی شما پیشنهاد خواهند داد.
